Wieś Biała Piska powstała w 1428 r. w miejscu wcześniejszej osady pruskiejGayle. Nazwa pochodzi z języka staropruskiego – gaylis oznacza biały. Koloniści z Mazowsza przetłymaczyli jako Biała. W 1481 ksiądz Nicolaus parafii w Białej zrezygnował z funkcji proboszcza ze względu na stan zdrowia. Jego następcą został ks. Petrus Swenteslai z diecezji płockiej. Proboszcz Swenteslai obsadzony został przez komtura bałgijskiego Erazmusa von Reizensteina. Przed 1525 Biała należała do archiprezbiteratu w Reszlu.

Rozwój na przełomie XVI/XVII Biała zawdzięczała dogodnemu położeniu na szlaku handlowym. Zasłynęła głównie z dużych jarmarków bydła. Dwa wydzarzenia wstrzymały rozwój miasta. W 1656r wieś została spalona przez Tatarów hetmana Gosiewskiego. Kolejnym była epidemia dżumy. 26 marca 1722 roku w Królewcu Fryderyk Wilhelm I, król pruski, nadał osadzie Bialla prawa miejskie. Biała Piska liczyła wówczas 600 mieszkańców. Wybudowanie linii kolejowej Ełk-Pisz (1883 r.) spowodowało rozwój miasta w XIX w.

Stąd pochodził królewiecki duszpasterz polski Krzysztof Liebruder. W latach 1826-1829 pastorem był Jan Szamborski (1770-1832), nauczyciel, autor popularnych na Mazurach podręczników do jezyka polskiego.

Do roku 1938 miasto nosiło oficjalną niemiecką nazwę administracyjną Bialla, w roku 1938 (16 lipca) dekretem będących u władzy niemieckich nazistów przemianowana na Gehlen, po czym na Gehlenburg. 4 września 1939 samotny polski samolot Karaś z 51 eskadry rozpoznawczej ostrzelał i obrzucił na miejscowym dworcu bombami niemiecki pociąg przewożący uzbrojenie i sprzęt wojskowy. Po zakończeniu II Wojny Światowej do 1946 r. miasto było siedzibą powiatu piskiego.

Zabytki

Kościół barokowy pw. św. Andrzeja Boboli, wybudowany w latach 1756-1763, wieża z 1832 r., wzniesiona według projektu K.F. Schinka. Ołtarz główny z XVII w.

Ratusz z początku XXw

Zabudowa małomiasteczkowa z przełomu XIX i XX w.

Kościoły

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

Kościół Rzymskokatolicki

Kościół Ewangelicko-Augsburski

Transport

Węzeł drogowy. W mieście krzyżują się drogi krajowe i powiatowe:
58 kierunek Olsztynek-Biała Piska-Szczuczyn
667 kierunek Ełk
Przez miasto przebiega linia kolejowa Szczytno – Ełk.